الا بذكرالله تطمئن القلوب
“همانا با ذكر خدا دلها آرام ميگيرند “
در سالهاى اخير مراكز تحقيقاتى مهمى در جهان تأسيس شده كه دستور كار آنها بررسى ارتباط بين مذهب و سلامتى است و تاكنون صدها مطالعه در اين زمينه انجام شده که نتايج همه اين بررسىها بر يك امر واحد اشاره مىكند و آن این است که «ميزان ابتلاء به بیماریها و مرگ در افراد با ايمان كمتر از سايرين است و لذا اين افراد سلامتى جسمى، روانى و اجتماعى و همچنين، طول عمر و رضايت بيشترى از زندگى دارند.» محققين مذكور به اين نتيجه رسيدهاند كه اصول مشتركى در دستورات مذهبى اديان عمده جهان از جمله اسلام وجود دارد كه از سلامتى پيروان آنها محافظت مىكند.
این اصول مشترک ریشه در معنویت ادیان دارد. معنويت عبارت از اعتقاد به خداوند و يا قدرت برتر است. در طب معنوي تلاش ميشود از طرق مختلفي قدرت دفاع بيمار و اعتماد به نفس او را افزوده و به کنار آمدن او با مشکلات و بيماريهاي مزمن کمک نمايند. یکی از این عوامل دعا میباشد. همان ذکر الله. ذکر نامهای خداوند که به معنی باخبر ساختن، خبر گرفتن و توجه کردن ارادی ذهن هوشیار و خود آگاه از آن چیزی که در ناخود آگاه آدمی وجود دارد باعث رفع ابهامات شده و آرامش و اطمینان جایگزین آن ابهامات ميگردد .
دعا بر قراري ارتباط با کمال مطلق است، هر چند ممکن است اين کمال مطلق نامهاي مختلفي داشته باشد. دعا گفت و گویی دو طرفه میان خداوند و بنده اوست. دعا اعلام یک نیاز به موجودی بینیاز، قدرتمند و بخشنده است.
دعا درماني، از ماقبل تاريخ سابقه داشته و نوعي شفابخشی باستانى است كه با متوجه كردن ذهن و قلب به سوى ذات پروردگار انجام مىشود.
بايد دانست دعا درمانی يک روش جايگزين نيست بلکه مکمل ساير درمانهاست که اخیراً جزو اصلیترین تحقیقات علمی قرارگرفته است.
تحقيقات نشان ميدهد دعا خواندن و ذكر گفتن فشار خون را پايين ميآورد، ضربان قلب را آرام ميكند و از بيماريهاي مرتبط با سامانه دفاعي بدن پيشگيري ميكند. بيماريهايي همچون ديابت، بسياري از بيماريهاي پوست و مو، برخي از بيماريهاي كليوي و ريوي و برخي بيماريهاي عفوني به شدت تحت تاثير سامانه دفاعي بدن هستند كه دعا درماني از تعداد موارد و شدت اين نوع بيماريها در بدن ما ميكاهد. دعا حتي ميتواند در جراحيها، به بهبودي زودتر بيماران و كاهش مقدار آنتي بيوتيك مورد نياز پس از عمل منجر شود.
همچنين در پزشكي مدرن امروز در تحقيقات متعدد ثابت شده است دعا در درمان بيماران اعصاب و روان و همچنين پيشگيري از اين بيماريها كه در عصر حاضر شيوع زيادي يافته است تاثير به سزايي دارد.
دکتر رندولف بايرد در بيمارستان عمومي شهر سان فرانسيسکو تحقيق جالبي انجام داده است. وي 393 بيمار را که در بخش مراقبتهاي قلبي بيمارستان بستري بودهاند در دو گروه قرار داد. در يک گروه به طور مرتب توسط افرادي خاص به عنوان دعا کننده، دعا ميشد و براي گروه دوم هيچگونه دعايي انجام نمي شد. هر دو گروه درمانهاي دارويي را به صورت مشابه دريافت ميکردند و از نظر سن، جنس، ميزان ابتلا به بيماري انسداد شرايين قلبي و... يکسان بودند.. ده ماه بعد نتايج شگفت انگيزي به دست آمد. بيماراني که برايشان دعا شده بود 5 برابر کمتر از بيماران دعا نشده به آنتي بيوتيک نياز پيدا کرده بودند. 2.5 برابر کمتر از بيماران دعا نشده دچار انسداد عروق قلب شده بودند و ميزان ايست قلبي در بيماران دعا شده کمتر بود.
دكتر دتلولينك استاد روان شناسي عصبي در دانشگاه بن آلمان و متخصص اختلالات و بي نظمي درخواب معتقد است كه به وسيله دعا و نيايش قبل از خواب افراد مبتلا به كابوسهاي مستمر شبانه ميتوانند كنترل خواب خود را دردست گرفته و كابوس تلخ خود را به روياي شيرين مبدل كنند. به گفته دكتر لينك خواندن منظم دعا قبل از خواب ميتواند از طريق زدودن افكار پليد و ناپاك از ذهن به رهايي افرادي كه از كابوسهاي وحشتناك رنج ميبرند، كمك بزرگي بكند. به گفته اين دانشمند آلماني، شماري از بيماران مستاصل وي با استفاده از اين روش دعا درماني موفق شدهاند تا سلامتي نسبي و خواب راحت خود را مجددا بازيابند.
ويليام جيميز معنقد است، آدمي در تلاش هاي خود ذخيره و انرژي رواني خود را از دست ميدهد و تنها منبعي که ميتواند آن انرژي را جبران نمايد، اتصال به قدرت لايزال الهي است و این اتصال حاصل نميگردد، مگر با دعا و مناجات.
دکتر هوبرت بنسون نیز در کنفرانس ارزشهاي درماني دعا اعلام کرد: دعا خواندن مغز را بکار مياندازد، عوارض ايدز را کاهش ميدهد، از فشار خون ميکاهد، نازايي را درمان ميکند. ....تکرار دعاها باعث کاهش ميزان تنفس و فعاليت موجي مغز ميشود و گاهي چنان قدرت درماني دارد که نياز به عمل جراحي يا درمان پر هزينه دارويي را از بين مي برد.
يک دانشمند ژاپني، به نام دکتر ماسارو اموتو با تحقیقی که به وسيله فيزيک کوانتومي انجام داده است، دستآوردهاي خارقالعادهاي در مورد نيروهاي فکر و انديشه، الفاظ و کلمات، احساسات، دعا، و انواع صداها پيش روي ما گذاشته که شعور ذاتي و هشياري اشياي پيرامونمان را ثابت ميکند را بدست آورده است.
طبق اين کشفيات، نه تنها ما ميتوانيم خيلي از مشکلاتمان را از طريق اين نيروها، به خصوص نيروهاي معنوي و الهي، برطرف کنيم؛ بلکه ميتوانيم بر ديگران و محيط پيرامونمان اثر گذاشته و زندگيمان را بهتر و شيرينتر کنيم.
الكسيس كارلفيزيولوژيست مشهور در اين باره ميگويد: «دعا و نماز قويترين نيرويي است كه انسانها ميتوانند ايجاد كنند؛ نيرويي است كه چون قوة جاذبة زمين، وجود حقيقي دارد. از راه دعا، بشر ميكوشد نيروي محدود خود را با متوسّل شدن به منبع نامحدودي چون خدا افزايش دهد. هنگام دعا، خود را به قوّة محركة پايان ناپذيري كه تمام كائنات را به هم پيوسته است، متصل ميکند و از او قدرت ميگیرد. آثار دعا و نيايش در فعاليتهاي مغزي انسان يك نوع شكفتگي و انبساط باطني و گاه قهرماني و دلاوري را تحريك ميكند . »
دعا درماني براي مسلمانان بسيار قابل لمستر است چون در آموزههاي ديني آنان به توسل و توكل الهي تاكيد بسياري شده و دعا منبع بزرگی از آرامش و اطمینان مي باشد. اما محققان غربي كه به دوري مردم در غرب از دعا و معنويت واقفند به تازگي به تحقيق در اين باره علاقمند شدهاند و قصدشان معرفی انواع معنویت درمانی است.